नेपाल वातावरण पत्रकार समूह (नेफेज) वातावरण, दिगो विकास र सामाजिक मुद्दाहरुलाई उठाएर जनमत तयार गर्ने र जनचेतना अभिबृद्धि गर्ने कार्यमा संलग्न गैर सरकारी संस्थाहरु मध्ये अग्रणी संस्था हो ।
सन् १९८६ मा स्थापना भएपछि, नेफेजले छापा, रेडियो, टेलिभिजन र अनलाइन मार्फ वातावरण र विकास सम्बन्धि सूचनाहरु आम जनसमक्ष पुर्याई जनचेतना जगाउने, सामाजिक न्यायलाई जनसमक्ष पुर्याउने र स्थानीय र राष्ट्रिय तहमा संरक्षण गर्नका लागि मानिसहरुलाई प्रेरणा जगाउने कार्य गर्दै आएको छ ।
यसका प्रमुख गतिबिधिहरुलाई चार भागमा बिभाजन गर्न सकिन्छ जुन र्सार्वजनिक सूचना, पैरवी र वकालत र वातावरणीय सञ्चार सामाग्रीहरुको पर्रबर्धन गर्ने रहेका छन् । नेफेजले आफ्नो उद्देश्य प्राप्तिका लागि वातावरण र विकास सम्बन्धि मुद्दाहरुबारे पत्रकार, सरकार, राजनीतिकर्मी, नीति निर्माताहरु र आम जनतालाई झकझक्याउने कार्य गर्छ ।
प्रजातान्त्रिक र व्यवसायिक संस्थागत संरचना रहेको नेफेजमा संलग्न प्रतिबद्ध पत्रकार र विज्ञहरुले नेपालको प्राकृतिक स्रोत, वातावरण र जैविक विविधताको संरक्षणका लागि कार्य गर्दै आएका छन् ।
नेफेजको साधारण सभा संस्थाको नीति तर्जुमा गर्ने सर्बोच्च अङ्ग हो । प्रत्येक वर्षहुने वाषिर्क साधारण सभाले तेह्र सदस्यीय कार्य समिति एक वर्षा लागि निर्वाचित गर्छ । कार्य समिति साधारण सभा प्रति जवाफदेही हुन्छ र वाषिर्क साधारण सभाले गरेका निर्णयहरु कार्यान्वयन गर्नका लागि जिम्मेवार हुन्छ ।
नेफेजमा पूण, सह, संस्थागत र मानार्थ गरी चार तहको सदस्यता रहेको छ । वातावरणप्रति रुची राखी वातावरणीय जनचेतना जगाउने कार्यमा आमसञ्चार माध्यम मार्फ क्रियाशील पत्रकार पर्ण् सदस्यताका लागि योग्य ठहरिन्छन् । वातावरण संरक्षणको क्षेत्रमा क्रियाशील नेपाली विज्ञ र अन्य ब्यक्तिहरुलाई सह सदस्यता प्रदान गरिन्छ । संस्थागत सदस्यता कानुनी रुपमा दर्ता भई वातावरण संरक्षण र दिगो विकासको क्षेत्रमा क्रियाशील रहि समूहको उद्देश्य प्राप्तिका लागि प्रत्यक्ष र अपत्यक्ष रुपमा संलग्न संस्थालाई प्रदान गरिन्छ । नेफेजको सफलताको लागि निरन्तर रुपमा सहयोग गर्ने ब्यक्तिलाई मानार्थ सदस्यता प्रदान गरिन्छ ।
नेफेजले लक्षित उद्देश्य अनुरुप वातावरण र जैविक विविधता संरक्षणको क्षेत्रमा पुर्याएको योगदान र त्यसबाट प्राप्त उपलब्धीमूलक नतिजाले यसलाई राष्ट्रिय स्तरमा मात्र नभएर अर्न्तराष्ट्रिय स्तरमा समेत परिचित गराएको छ ।
वातावरण संरक्षण क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानका कारण नेफेजले थुप्रै वातावरण सम्बन्धि पुरस्कार र कदर पत्रहरु प्राप्त गरेको छ । जसले यसलाई वातावरणको क्षेत्रमा क्रियाशील नेतृत्वदायी संस्थाका रुपमा परिचित गराएको छ । नेफेज अर्न्तराष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण संघ (आई.यू.सि.एन) र एशिया प्रशान्त वातावरण पत्रकार समूहको सदस्य र अर्न्तराष्ट्रिय वातावरण पत्रकार समूहको संस्थापक सदस्य रहेको छ ।
